วัณโรค (Tuberculosis:TB) เป็นโรคติดต่อที่กำลังเป็นปัญหาสำคัญด้านสาธารณสุข เป็นสาเหตุของการป่วย และการเสียชีวิตในหลายๆประเทศทั่วโลก ปัญหาวัณโรคมีความ รุนแรงเพิ่มขึ้น วัณโรคจึงนับเป็นปัญหาที่ท้าทายต่อวงการสาธารณสุขของประเทศ ประเทศไทยมีปัจจัยหลายอย่างที่ เป็นอุปสรรคต่อการดำเนินงาน และการขยายงานในการควบคุมวัณโรค ทั้งปัจจัยด้านผู้ป่วย สิ่งแวดล้อม สังคมและ เศรษฐกิจ เช่น ความยากจน การด้อยโอกาสทางการศึกษา ชุมชนแออัด ปัญหายาเสพติด แรงงานต่างชาติผิดกฎหมาย ความแออัดของผู้ต้องขังในเรือนจำ เป็นต้นอุบัติการณ์ของวัณโรคเคยลดลงอย่างช้าๆ ในอดีต แต่ในระยะหลังนี้กลับเพิ่มขึ้นเนื่องจากการแพร่ระบาดของโรควัณโรคดังนั้นกระทรวงสาธารณสุขจึงให้ความสำคัญแก่แผนงานวัณโรคแห่งชาติในอันที่จะพัฒนายุทธศาสตร์ที่สำคัญในการควบคุมวัณโรคโดยการดำเนินงานควบคุบคุมวัณโรคในระยะแรกได้เน้นไปที่การคัดกรองการตรวจรักษาและการป้องกันโรคจากการทบทวนแผนงานวัณโรคแห่งชาติโดยคณะผู้เชี่ยวชาญวัณโรคจากองค์การอนามัยโลกมีข้อเสนอแนะที่ต้องเร่งรัดการดำเนินงานวัณโรค เพื่อให้บรรลุเป้าหมายอัตราการรักษาหายหรือที่เรียกว่าอัตราความสำเร็จของการรักษาวัณโรคร้อยละ 90 แนวทางการรักษาที่เป็นที่ยอมรับทั่วโลก จากการคาดประมาณจำนวนผู้ป่วยวัณโรคจังหวัดปทุมธานี ในปี 2569 โดยคำนวณจากผู้ป่วยจำนวน 124 ราย และคาดว่าโรงพยาบาลประชาธิปัตย์จะมีจำนวนผู้ป่วยวัณโรครายใหม่และกลับเป็นซ้ำขึ้นทะเบียนใน ปี 2569 ทั้งสิ้น 80 ราย ข้อมูลตั้งแต่วันที่ 1 – 31 ตุลาคม 2568 มีจำนวนผู้ป่วยวัณโรครายใหม่และกลับเป็นซ้ำขึ้นทะเบียนทั้งหมด 52 รายคิดเป็นอัตราความครอบคลุมการรักษา (TB Treament Coverage) ร้อยละ 44.2 (เป้าหมายร้อยละ 85) ในปีพ.ศ.2568 โรงพยาบาลประชาธิปัตย์มีจำนวนผู้ป่วยวัณโรครายใหม่ตามคำรับรองการปฏิบัติราชการ (PA) ปีงบประมาณ 2568 ไตรมาส 1 (ตุลาคม – ธันวาคม 2567) มีจำนวน 9 ราย รักษาหาย (Success) 4 ราย (ร้อยละ 44.44) กำลังรักษา 3 ราย (ร้อยละ 33.33) โรงพยาบาลประชาธิปัตย์ จึงได้จัดทำโครงการคัดกรองกลุ่มเสี่ยงวัณโรคและอบรมอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) เพื่อเพิ่มศักยภาพการดูแลผู้ป่วยวัณโรคเบื้องต้น ปี 2569 เพื่อให้เจ้าหน้าที่ ชุมชน อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) มีส่วนร่วมในการดำเนินงานในการค้นหาผู้ป่วยรายใหม่และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรควัณโรค รวมทั้งการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ให้ความรู้เรื่องวัณโรคแก่ชุมชน เพื่อสอดคล้องกับแนวทางการดำเนินงานวัณโรคของกระทรวงสาธารณสุขและสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติต่อไป