ประเทศไทยยังคงเผชิญกับความท้าทายในการพัฒนาศักยภาพและคุณภาพของประชากรไทยทุกช่วงวัย ซึ่งการพัฒนาศักยภาพเด็กวัยเรียนวัยรุ่นเป็นการวางรากฐานโครงสร้างคุณภาพคนที่ดีที่สุด เพื่อสร้างเด็กรุ่นใหม่ที่มีความคิดดี การเรียนรู้ที่ดี มีความพร้อมทุกด้าน ส่งต่อไปสู่เยาวชนที่มีคุณภาพ เพื่อเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง เป็นกําลังสําคัญของประเทศในอนาคต สุขภาพช่องปากที่ดีเป็นปัจจัยสำคัญในสุขภาพทั่วไปทั้งร่างกายและความเป็นอยู่ที่ดีหรือสุขภาวะทั้งหมด การมีสุขอนามัยช่องปากที่ไม่ดีอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพทั่วไป ประชากรในกลุ่มวัยรุ่นตอนต้น (อายุ 13-15 ปี) เป็นกลุ่มที่สุขภาพทั่วไปดี แต่ต้องให้ความสำคัญเพราะเริ่มมีพฤติกรรมเสี่ยงหลายอย่างซึ่งจะส่งผลต่อตนเอง และการเป็นโรคเรื้อรังในวัยผู้ใหญ่ไปจนถึงสูงอายุ โรคในช่องปากที่พบมากและเป็นปัญหาสาธารณสุขสองอันดับแรกในวัยรุ่นตอนต้นได้แก่โรคฟันผุและโรคเหงือกอักเสบ จากผลการสำรวจสภาวะทันตสุขภาพแห่งชาติครั้งที่ 8 พ.ศ. 2560 พบว่า เด็กอายุ 12 ปี มีฟันผุ ร้อยละ 52.0 และความชุกโรคฟันผุจะเพิ่มขึ้นเมื่ออายุ 15 ปี เป็นร้อยละ 62.7 ปัญหาสุขภาพช่องปากเป็นโรคที่ทำให้เกิดภาระต่อค่าใช้จ่ายในการจัดบริการและถือเป็นภาระสำคัญต่อภาพรวมของระบบทันตสุขภาพ การจัดการปัญหาและวางแผนเพื่อการควบคุมโรคดังกล่าวควรจะต้องได้ข้อมูลที่มีความครอบคลุม และไวต่อการเปลี่ยนแปลง การจัดการเพื่อเกิดระบบการเฝ้าระวังโรคตลอดจนปัจจัยสำคัญด้านสิ่งแวดล้อมและพฤติกรรมเป็นกลวิธีที่สำคัญและอาจกล่าวได้ว่าเป็นกลวิธีที่เป็นแกนกลางในการได้ข้อมูลเพื่อการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ ทั้งนี้กลุ่มวัยรุ่นตอนต้นอายุ 12-15 ปี ถือเป็นกลุ่มสำคัญทางระบาดวิทยาเนื่องจากเป็นอายุที่มีฟันแท้ขึ้นครบ 28 ซี่ในช่องปาก นอกจากนี้จากการสำรวจพฤติกรรมพึงประสงค์ด้านทันตสุขภาพในปี 2559-2560 พบว่าวัยรุ่นมากกว่าร้อยละ 85 แปรงฟัน ก่อนนอน ประมาณครึ่งหนึ่งของกลุ่มตัวอย่างต้องการขูดหินปูน และทำให้ฟันขาว (ร้อยละ 42.7, 51.0) ต้องการจัดฟัน (ร้อยละ 33.4, 49.0) แสดงว่ากลุ่มวัยรุ่นส่วนใหญ่ยังแปรงฟันไม่มีประสิทธิภาพ มีความรู้เข้าใจเรื่องบริการทันตกรรมน้อย และการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ทันตสุขภาพที่ยังไม่ถูกต้องเหมาะสม สภาวะสุขภาพช่องปากในวัยนี้ จะใช้เพื่อทำนายแนวโน้มการเกิดโรคในช่องปากในวัยผู้ใหญ่ได้ ทั้งนี้กลุ่มวัยรุ่นตอนต้นถือเป็นกลุ่มเป้าหมายที่สำคัญ เนื่องจากในช่วงวัยนี้ รัฐบาลไม่มีนโยบายที่จะดูแลเฝ้าระวังและส่งเสริมทันตสุขภาพชัดเจนเหมือนในกลุ่มนักเรียนประถมศึกษาทำให้ในวัยดังกล่าวไม่ได้รับการดูแลจากโครงการเฝ้าระวังและส่งเสริมทันตสุขภาพจากหน่วยงานสาธารณสุขของภาครัฐ โรงพยาบาลประชาธิปัตย์ จังหวัดปทุมธานี จึงได้จัดทำโครงการสร้างเสริมสุขภาพช่องปากนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น “ฟันสะอาด เหงือกแข็งแรง” ปีงบประมาณ 2568 ขึ้น เพื่อศึกษาสภาวะสุขภาพช่องปากและพฤติกรรมการดูแลอนามัยช่องปากของเยาวชนในโรงเรียนมัธยมศึกษา ตำบลประชาธิปัตย์ อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการวางแผนหาแนวทาง การจัดโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลอนามัยช่องปาก การฝึกอบรมและพัฒนานักเรียนระดับมัธยมศึกษา เพื่อการป้องกันโรคฟันผุและเหงือกอักเสบที่มีประสิทธิภาพในกลุ่มเด็กมัธยมศึกษาตอนต้นในวงกว้างและระยะยาวต่อไป โดยมุ่งเน้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการแปรงฟันที่ถูกวิธีและสะอาดอย่างต่อเนื่องโดยพัฒนาประสิทธิภาพการแปรงฟันและได้รับคำแนะนำการรักษาทางทันตกรรมที่เหมาะสมเพื่อป้องกันการลุกลามของโรคในกลุ่มนักเรียนที่มีปัญหาสุขภาพช่องปาก เพื่อช่วยให้ประชาชนมีทันตสุขภาพที่ดีตั้งแต่เยาว์วัย และมีทันตสุขนิสัยที่ดีสืบต่อไป