ปัจจุบันปัญหาพฤติกรรมรุนแรงในสังคมเพิ่มมากขึ้นทั้งในครัวเรือนและชุมชนเมื่อติดตามสถานการณ์ความรุนแรงในสังคม พบว่าร้อยละ 18 ของความรุนแรงมาจากปัญหาสุขภาพจิตและจิตเวช ร้อยละ 22 ของความรุนแรงเกี่ยวข้องกับยาเสพติด ร้อยละ 38 ของความรุนแรงมาจากการดื่มสุรา และพบว่าสถานที่เกิดเหตุพบในชุมชนมากกว่าในบ้าน ซึ่งทำให้มีประชาชนที่เสี่ยงหรือสัมผัสความรุนแรงเพิ่มขึ้น แต่ความรุนแรงที่เกิดขึ้นจากผู้ป่วยยาเสพติดเป็นสิ่งที่สามารถป้องกันแก้ไขได้ จากข้อมูลผู้ป่วยยาเสพติดที่มีความเสี่ยงสูงต่อการก่อความรุนแรง (SMI-V) บนระบบคลังข้อมูลสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข พบว่า การเข้ารับบริการสะสมตั้งแต่ปี 2559 ถึงปี 2565 จำนวน 27518 คน โดยผู้ป่วยจิตเวชและยาเสพติดที่ก่อความรุนแรง มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นโดยพบ ผู้ป่วยยาเสพติดก่อความรุนแรง จำนวน 1463 คน 2783 คนและ 3527 ในปี2563 2564 และ 2565 ตามลำดับ โรคจิตเวชที่พบบ่อย ในผู้ป่วย SMI-V 4 อันดับโรค ได้แก่ 1) โรคความผิดปกติทางอารมณ์ 2) โรคจิตเวชอื่นๆ 3) โรคจิตเภท และ 4) โรคจิตเวชยาเสพติด สำหรับผู้ป่วยจิตเวช ผู้ป่วยยาเสพติดที่มีพฤติกรรมเสี่ยงสูง ต่อการก่อความรุนแรง Serious Mental Illness with High Risk to Violence (SMI-V) หมายถึง ผู้ป่วยยาเสพติดที่มีอาการหรือพฤติกรรม ในข้อใดข้อหนึ่ง อย่างน้อย 1 ข้อ ตามเกณฑ์ต่อไปนี้ ได้แก่ 1) มีประวัติการฆ่าตัวตายด้วยวิธีการรุนแรงโดยตั้งใจจะให้เสียชีวิตตลอดช่วงชีวิตที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบัน 2) มีประวัติการก่อความรุนแรง ทำร้ายผู้อื่น หรือสร้างความรุนแรงในชุมชนตลอดช่วงชีวิตที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบัน 3) อาการทางจิตปัจจุบันของผู้ป่วยที่มีอาการหลงผิด หวาดระแวง เสี่ยงต่อการก่อความรุนแรงต่อผู้อื่น 4) มีประวัติก่อคดีอาญารุนแรงตลอดชีวิตที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบัน (คดีความผิดต่อชีวิต ต่อร่างกาย และเกี่ยวกับเพศ) การใช้สารเสพติดเป็นปัจจัยกระตุ้นนำไปสู่การเกิดอาการทางจิตที่รุนแรงขึ้น เช่น หลงผิด หวาดระแวง หูแว่ว ภาพหลอนพฤติกรรมก้าวร้าวรุนแรง ทำร้ายตนเองผู้อื่น หรือทำลายทรัพย์สินมีผลกระทบต่อร่างกาย จิตใจ อารมณ์สังคม นำไปสู่ภาวะพร่องหรือการสูญเสียการปฏิบัติหน้าที่ต่างๆ เช่น การดูแลตนเอง การประกอบอาชีพ การเข้าสังคม เป็นต้น เป็นภาระโรคและความสูญเสียของสังคมไทย ซึ่งสามารถป้องกันแก้ไขได้หากมีระบบการดูแลที่ดี กำหนดมาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาสุขภาพจิตโดยมุ่งเน้นการดูแลต่อเนื่องในชุมชนในผู้ป่วยยาเสพติดที่มีพฤติกรรมเสี่ยงสูงต่อการเกิดความรุนแรง ประกอบด้วยบุคลากรสาธารณสุขทุกระดับ ผู้ปฏิบัติงานด้านความมั่นคง และฝ่ายปกครอง จัดตั้งชุดปฏิบัติการประจำตำบล ชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน จัดเจ้าหน้าที่ให้ช่วยเหลือผู้ป่วยเข้าสู่กระบวนการบำบัดรักษาที่เหมาะสม รวมทั้งค้นหาและเฝ้าระวังการก่อความรุนแรงเพื่อให้ผู้ป่วยยาเสพติดกลุ่มเสี่ยงได้รับการคัดกรอง และส่งต่อเพื่อเข้ารับการวินิจฉัย เฝ้าระวัง และเข้าสู่กระบวนการรักษาที่เหมาะสม รวมทั้งเพื่อให้ผู้ป่วยยาเสพติดกลุ่มเสี่ยงได้รับการดูแลต่อเนื่องจนสามารถอยู่ในชุมชนได้ไม่กลับมาป่วยซ้ำ กำเริบซ้ำหรือไม่ก่อความรุนแรงซ้ำทั้งต่อตนเองและผู้อื่น