สุขภาพช่องปากที่ดีเป็นปัจจัยสำคัญในสุขภาพทั่วไปทั้งร่างกายและความเป็นอยู่ที่ดีหรือสุขภาวะทั้งหมด การมีสุขอนามัยช่องปากที่ไม่ดีอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพทั่วไป ประชากรในกลุ่มวัยรุ่นตอนต้น (อายุ 13-15 ปี) เป็นกลุ่มที่สุขภาพทั่วไปดี แต่ต้องให้ความสำคัญเพราะเริ่มมีพฤติกรรมเสี่ยงหลายอย่างซึ่งจะส่งผลต่อตนเอง และการเป็นโรคเรื้อรังในวัยผู้ใหญ่ไปจนถึงสูงอายุ เช่น การบริโภคแอลกอฮอล์ ยาสูบ ขาดการออกกำลังกาย การบริโภคที่ไม่เหมาะสม การมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ป้องกัน รวมทั้งความรุนแรงแบบต่าง ๆ เนื่องจากเป็นวัยที่ก้ำกึ่งระหว่างความเป็นเด็กกับผู้ใหญ่จึงมักมีปัญหาเรื่องการปรับตัว เกิดความเครียดอาจทำให้เกิดภาวะซึมเศร้าและสุขภาพจิต การพัฒนาทักษะชีวิตและการช่วยเหลือสนับสนุนด้านสังคมจิตวิทยาเป็นเรื่องสำคัญ นอกจากนี้ยังพบว่าเป็นกลุ่มที่มีการเข้าถึงบริการด้านสุขภาพน้อยกว่ากลุ่มประชากรอื่น ๆ โรคในช่องปากที่พบมากและเป็นปัญหาสาธารณสุขสองอันดับแรกในวัยรุ่นตอนต้นได้แก่โรคฟันผุและโรคเหงือกอักเสบ จากผลการสำรวจสภาวะทันตสุขภาพแห่งชาติครั้งที่ 8 พ.ศ. 2560 พบว่า เด็กอายุ 12 ปี มีฟันผุ ร้อยละ 52.0 และความชุกโรคฟันผุจะเพิ่มขึ้นเมื่ออายุ 15 ปี เป็นร้อยละ 62.7 ปัญหาสุขภาพช่องปากเป็นโรคที่ทำให้เกิดภาระต่อค่าใช้จ่ายในการจัดบริการและถือเป็นภาระสำคัญต่อภาพรวมของระบบทันตสุขภาพ การจัดการปัญหาและวางแผนเพื่อการควบคุมโรคดังกล่าวควรจะต้องได้ข้อมูลที่มีความครอบคลุม และไวต่อการเปลี่ยนแปลง การจัดการเพื่อเกิดระบบการเฝ้าระวังโรคตลอดจนปัจจัยสำคัญด้านสิ่งแวดล้อมและพฤติกรรมเป็นกลวิธีที่สำคัญและอาจกล่าวได้ว่าเป็นกลวิธีที่เป็นแกนกลางในการได้ข้อมูลเพื่อการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ ทั้งนี้กลุ่มวัยรุ่นตอนต้นอายุ 12-15 ปี ถือเป็นกลุ่มสำคัญทางระบาดวิทยาเนื่องจากเป็นอายุที่มีฟันแท้ขึ้นครบ 28 ซี่ในช่องปาก นอกจากนี้จากการสำรวจพฤติกรรมพึงประสงค์ด้านทันตสุขภาพในปี 2559-2560 พบว่าวัยรุ่นมากกว่าร้อยละ 85 แปรงฟันก่อนนอน ประมาณครึ่งหนึ่งของกลุ่มตัวอย่างต้องการขูดหินปูน และทำให้ฟันขาว (ร้อยละ 42.7, 51.0) ต้องการจัดฟัน (ร้อยละ 33.4, 49.0) แสดงว่ากลุ่มวัยรุ่นส่วนใหญ่ยังแปรงฟันไม่มีประสิทธิภาพ มีความรู้เข้าใจเรื่องบริการทันตกรรมน้อย และการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ทันตสุขภาพที่ยังไม่ถูกต้องเหมาะสม สภาวะสุขภาพช่องปากในวัยนี้ จะใช้เพื่อทำนายแนวโน้มการเกิดโรคในช่องปากในวัยผู้ใหญ่ได้ ทั้งนี้กลุ่มวัยรุ่นตอนต้นถือเป็นกลุ่มเป้าหมายที่สำคัญ เนื่องจากในช่วงวัยนี้ รัฐบาลไม่มีนโยบายที่จะดูแลเฝ้าระวังและส่งเสริมทันตสุขภาพชัดเจนเหมือนในกลุ่มนักเรียนประถมศึกษาทำให้ในวัยดังกล่าวไม่ได้รับการดูแลจากโครงการเฝ้าระวังและส่งเสริมทันตสุขภาพจากหน่วยงานสาธารณสุขของภาครัฐ โรงพยาบาลประชาธิปัตย์ จังหวัดปทุมธานี จึงได้จัดทำโครงการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคด้านทันตกรรมนักเรียนชั้นมัธยม “ฟันสะอาด เหงือกแข็งแรง” ปีงบประมาณ 2567 ขึ้น วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสภาวะสุขภาพช่องปากและพฤติกรรมการดูแลอนามัยช่องปากของเยาวชนในโรงเรียนมัธยมศึกษา ตำบลประชาธิปัตย์ อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการวางแผนหาแนวทาง การจัดโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดูแลอนามัยช่องปาก การฝึกอบรมและพัฒนานักเรียนระดับมัธยมศึกษา เพื่อการป้องกันโรคฟันผุและเหงือกอักเสบที่มีประสิทธิภาพในกลุ่มเด็กมัธยมศึกษาตอนต้นในวงกว้างและระยะยาวต่อไป โดยมุ่งเน้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการแปรงฟันที่ถูกวิธีและสะอาดอย่างต่อเนื่องโดยพัฒนาประสิทธิภาพการแปรงฟันและได้รับคำแนะนำการรักษาทางทันตกรรมที่เหมาะสมเพื่อป้องกันการลุกลามของโรคในกลุ่มนักเรียนที่มีปัญหาสุขภาพช่องปาก เพื่อช่วยให้ประชาชนมีทันตสุขภาพที่ดีตั้งแต่เยาว์วัย และมีทันตสุขนิสัยที่ดีสืบต่อไป